Tydzień Cysterski w Kołbaczu – historia, tradycja i smaki średniowiecza

Od 21 do 27 września 2025 roku w Kołbaczu odbywał się Tydzień Cysterski – cykl spotkań, wykładów, lekcji i warsztatów, które zgromadziły mieszkańców regionu, pasjonatów historii oraz turystów odwiedzających Pomorze Zachodnie. W ciągu siedmiu dni Zespół Pocysterski stał się przestrzenią wymiany wiedzy, doświadczeń i inspiracji, a jednocześnie miejscem, w którym można było poczuć klimat średniowiecza w bardzo namacalny sposób.

Niedziela – inauguracja z Ewą Stanecką

Tydzień rozpoczął się w niedzielę, 21 września. Ewa Stanecka wygłosiła wykład pt. „Zespół Pocysterski w Kołbaczu. Problematyka konserwatorska”. Kilkadziesiąt osób z dużym zainteresowaniem wysłuchało prelekcji i obejrzało prezentację pokazującą, jak trudne i odpowiedzialne jest ratowanie zabytków tej klasy. Spotkanie otworzyło cykl wydarzeń i pokazało, że troska o dziedzictwo to proces wymagający wiedzy, pasji i współpracy wielu środowisk.

Poniedziałek – zwiedzanie opactwa

22 września uczestnicy mieli okazję zobaczyć kołbackie opactwo z przewodnikiem. Spacer prowadził Radosław Palus ze Stowarzyszenia Spichlerz Sztuki. Była to podróż przez wieki – od czasów średniowiecza aż po współczesne działania związane z ochroną zabytku. Uczestnicy dowiedzieli się o mało znanych historiach i ciekawostkach, które nadały miejscu jeszcze głębszy wymiar.

👉 Zobacz mapę innych zabytków na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa

Wtorek – spotkanie o Spichlerzu Sztuki

Dzień później, 23 września, ponownie gościem był Radosław Palus, który tym razem opowiadał o działalności Stowarzyszenia Spichlerz Sztuki. Podczas spotkania zatytułowanego „Spichlerz Sztuki. Dziedzictwo, które inspiruje” słuchacze mogli zobaczyć, w jaki sposób dawne obiekty cysterskie stają się przestrzenią działań artystycznych i społecznych, inspirując kolejne pokolenia.

Środa – Żywa Lekcja Historii

24 września w programie znalazła się propozycja skierowana przede wszystkim do młodzieży. Igor Górewicz poprowadził Żywą Lekcję Historii dla uczniów klas szóstych Zespołu Szkół w Kołbaczu. Tematem byli Słowianie – ich życie, wierzenia i zwyczaje sprzed czasów, gdy na te ziemie przybyli cystersi. Była to lekcja inna niż w podręcznikach – żywa, obrazowa i bardzo angażująca.

Czwartek – wyzwania konserwatorskie

25 września uczestnicy wysłuchali wykładu dr Ilony Nałęckiej-Czerniawskiej pt. „Wyzwania konserwatorskie w spichlerzu cysterskim i Domu Konwersów”. Była to okazja, by poznać od kulis prace prowadzone we wnętrzach średniowiecznych budowli. Prelegentka opowiadała zarówno o trudnościach związanych z konserwacją murów, jak i o metodach pozwalających zachować ich autentyczność.

Piątek – konserwacja w służbie zabytków

26 września Tydzień Cysterski powoli zbliżał się ku końcowi, ale nie zabrakło kolejnego ważnego tematu. Przemysław Manna wygłosił wykład „Rola badań konserwatorskich w służbie ratowania zabytków”. Słuchacze dowiedzieli się, że każda ingerencja w dawną strukturę musi być poprzedzona szczegółowymi badaniami, bez których nie sposób chronić dziedzictwa w sposób odpowiedzialny.

Sobota – warsztaty kulinarne i spotkanie z rycerzami ducha

Finał wydarzenia miał miejsce w sobotę, 27 września. Od godziny 12:30 trwały Warsztaty Kuchni Średniowiecznej, które zgromadziły nie tylko mieszkańców Kołbacza, ale też licznych turystów – w tym grupy rowerzystów z regionu.

Na drewnianych stołach i w glinianych naczyniach pojawiły się potrawy przygotowywane według dawnych receptur. Goście mogli spróbować m.in. „Klasztorną kapustę po cystersku” – mięsa duszonego z kapustą w żeliwnym kociołku – oraz aromatycznych ryb wędzonych w średniowiecznej wędzarni. Wszystko powstawało na oczach uczestników, którzy mieli okazję przyjrzeć się pracy edukatorów w historycznych strojach. Ten sposób przygotowywania posiłków można określić jako „pokaz kulinariów na żywo”, w którym zapach dymu i ognia budował niepowtarzalny klimat.

W przerwie odbyła się prelekcja Łukasza Gładysiaka pt. „Rycerz Boga i miecza – religia i etos rycerski w średniowieczu”. Była to inspirująca podróż w świat rycerzy, którzy kierowali się nie tylko sztuką walki, ale również kodeksem honorowym i duchowością.

👉 Europejski Szlak Cysterski

Podsumowanie

Tydzień Cysterski w Kołbaczu po raz kolejny udowodnił, że historia może być żywa i atrakcyjna. Wykłady, spotkania i warsztaty zgromadziły kilkaset osób, a różnorodny program pokazał, że dziedzictwo cystersów to nie tylko przeszłość, ale także inspiracja dla współczesności. Był to czas spotkań, wymiany wiedzy i wspólnego odkrywania wartości, które łączą historię, kulturę i tradycję naszego regionu.

Podziękowania

To wydarzenie nie odbyłoby się bez wsparcia wielu osób i instytucji. Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom i edukatorom za podzielenie się swoją wiedzą i pasją. Wyrazy wdzięczności kierujemy również do mieszkańców Kołbacza, gości z regionu i turystów, którzy licznie uczestniczyli w wydarzeniach i stworzyli wyjątkową atmosferę.

Szczególne podziękowania należą się sponsorom oraz organizacjom współpracującym. To dzięki ich zaangażowaniu i pomocy możliwe było przygotowanie tygodnia pełnego historii, smaku i tradycji.

Tydzień Cysterski w Kołbaczu 2025 pozostanie w pamięci uczestników jako przykład, że wspólne działanie wokół dziedzictwa kulturowego przynosi realne i piękne owoce.

Zobacz także: